Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ: Vì sao đàm phán giá thuốc trước khi đấu thầu?

06:15' 10/04/2018 (GMT+7)
|

(VnMedia) - Làm việc với Bộ Y tế, Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ đặt câu hỏi: Vì sao Bộ tế không thực hiện đấu thầu trước, sau khi đấu thầu không thành công mới thực hiện đàm phán mà lại tiến hành đàm phán trước như hiện nay?

Chiều 9/4, Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ đã có buổi làm việc trực tiếp với Bộ Y tế để yêu cầu đơn vị này báo cáo về việc chậm tiến độ sửa đổi một số nội dung như vướng mắc của Nghị định 105, sửa đổi Thông tư 37 về điều chỉnh giá dịch vụ khám chữa bệnh BHYT.

Sẽ tiếp tục điều chỉnh giá dịch vụ

Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ cho biết, Nghị định số 105 liên quan đến thanh toán chi phí khám chữa bệnh BHYT, cơ cấu Quỹ BHYT, điều chỉnh mệnh giá BHYT, thực hiện các quy định của Luật BHYT còn chưa được sửa đổi kịp thời theo yêu cầu của Chính phủ.

“Đến tháng 7 này là 2 năm mà Bộ Y tế chưa trình Thủ tướng Chính phủ, Chính phủ xem xét sửa đổi Nghị định này là chưa được khi mà lộ trình thực hiện xã hội hoá dịch vụ công phụ thuộc rất nhiều vào việc sửa đổi Nghị định này”, Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ nói.

Báo cáo Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến khẳng định, chậm nhất đến tháng 5/2018 sẽ hoàn thành sửa đổi, bổ sung Thông tư 37. Bộ Y tế và Bộ Tài chính, BHXH Việt Nam đã có nhiều cuộc họp để bàn và triển khai việc sửa đổi, bổ sung và điều chỉnh giá tại Thông tư 37.

Trong đó, giai đoạn đầu tiên, Bộ Y tế sẽ hướng dẫn nội dung thanh toán chi phí KCB của một số dịch vụ (khám bệnh, ngày giường bệnh, X-Quang, CT, MRI, siêu âm thường, nội soi TMH) đối với các đơn vị có số lượng dịch vụ vượt định mức hoặc công suất tính giá. Bên cạnh đó, Bộ Y tế sẽ khảo sát số lượng dịch vụ, cơ cấu giá một số dịch vụ có mức giá chưa phù hợp để điều chỉnh, trước mắt là giá khám bệnh, ngày giường và khoảng 40 dịch vụ, như X-Quang, CT, MRI, siêu âm, nội soi TMH, YHCT, xét nghiệm.

Trong giai đoạn hai, Bộ Y tế, Bộ Tài chính và BHXH Việt Nam khảo sát tổng thể, nghiên cứu kinh nghiệm của một số nước để sắp xếp lại số dịch vụ hiện nay. Hiện nay, Việt Nam đang tính giá cho khoảng 18 nghìn dịch vụ và tới đây, Bộ tế đang xây dựng định mức và giá của 2.000-3.000 dịch vụ.

Về nguyên nhân cơ bản gây bội chi Quỹ BHYT, Bộ trưởng Bộ Y tế cho biết, đó là do mức đóng thấp, chưa phù hợp với chi phí KCB vì: mức đóng trước đây là 3% lương phù hợp với mức thu một phần viện phí; mức đóng 4,5% lương phù hợp với mức giá chỉ tính chi phí trực tiếp, chưa có tiền lương. Khi xây dựng và ban hành Luật BHYT cũng đã tính toán và dự báo mức đóng phải là 6% lương thì mới phù hợp với mức giá tính đủ chi phí nên đã quy định mức đóng tối đa là 6% lương (nhiều nước có thu nhâp rất cao nhưng mức đóng BHYT cũng từ 9-13% lương).

Do chưa điều chỉnh mức đóng BHYT nên để quản lý, sử dụng quỹ có hiệu quả, bảo đảm cân đối Quỹ BHYT, Bộ Y tế cũng đồng thuận điều chỉnh một số mức giá, ví dụ như giá khám bệnh và một số dịch vụ chiếu, chụp, chẩn đoán, siêu âm, nội soi do công suất tăng, một số xét nghiệm có chi phí vật tư giảm do đấu thầu...

Bộ Y tế
Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ làm việc với Bộ Y tế

Bộ trưởng cũng nhấn mạnh, hiện nay cơ cấu giá điều chỉnh vẫn bao gồm chi phí trực tiếp, tiền lương, chưa tính phi phí quản lý và khấu hao. Do đó chưa tính chi phí ứng dụng công nghệ thông tin.

“Nếu vẫn tính chi phí tiền lương trong giá dịch vụ theo lương tối thiểu và hệ số thì không thực hiện được quan điểm đãi ngộ xứng đáng của Nghị quyết 20. Do đó chúng tôi đề nghị được giữ như quy định tại Nghị định 85: được tính 50% chi phí tiền lương để thu hút các chuyên gia, thầy thuốc giỏi; trước mắt là áp dụng cho giá KCB theo yêu cầu, khi nâng được mệnh giá BHYT sẽ tính vào giá BHYT” - Bộ trưởng Y tế đề xuất.

Cũng theo Bộ Y tế, Quý I/2018 có 14 tỉnh thực hiện giá KCB có tiền lương cho đối tượng không có BHYT, làm CPI tăng 1,32% so với cùng kỳ, tăng 0,09% so với 12/2017. Từ 01/7/2018 sẽ thực hiện mức giá điều chỉnh của một số dịch vụ nêu trên. Trong năm 2018 xây dựng, ban hành mức giá KCB, gồm chi phí trực tiếp (theo định mức đã rà soát, giá vật tư, hóa chất tại thời điểm tính giá), tiền lương (theo lương cơ sở 1.390.000 đ), và chi phí quản lý.

“Dự kiến mức giá sẽ tăng so với hiện nay khoảng 5-8%, tác động đến CPI khoảng 0,41% (do điều chỉnh theo lương cơ sở 1.390.000 đ là 0,14%, đưa chi phí quản lý là 0,27%). Do đó nếu CPI chung 2018 tăng cao thì có thể điều chỉnh vào cuối năm 2018 hoặc đầu năm 2019” – Bộ trưởng nói.

Bộ trưởng khẳng định, việc thay đổi giá không ảnh hưởng tới quỹ BHYT. “Sau khi bù trừ giữa giá tăng, giá giảm, dự kiến làm tăng chi quỹ BHYT khoảng 3.000-4.000 tỷ đồng/năm. Nếu thực hiện cuối năm, làm nhiều đợt thì tăng không nhiều, đồng thời thực hiện tốt việc đấu thầu thì giá thuốc giảm khoảng 15%, cùng với điều chỉnh lại cách tính ngày giường bệnh, quản lý chặt chẽ việc chỉ định thì Quỹ BHYT tăng chi không nhiều. Số dư 2018 chuyển 2019 dự kiến khoảng 35.000 tỷ đồng, quỹ vẫn có khả năng cân đối đến 2020”- Bộ trưởng giải thích.

Chỉ đàm phán trước đối với thuốc biệt dược

Về vấn đề đấu thầu thuốc, Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ đặt câu hỏi: Vì sao Bộ tế không thực hiện đấu thầu trước, sau khi đấu thầu không thành công mới thực hiện đàm phán mà lại tiến hành đàm phán trước như hiện nay?

Trả lời câu hỏi này, Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến cho biết, chương trình đàm phán giá là học mô hình của Bỉ, Đan Mạch, đàm phán có thể giảm 30-50% với các loại như thuốc biệt dược hoặc thuốc gần hết giai đoạn sở hữu trí tuệ. Cũng theo lý giải của Bộ trưởng Bộ Y tế, việc đàm phán giá thuốc được thực hiện với loại thuốc chỉ có 1-2 nhà sản xuất, thuốc biệt dược gốc còn bản quyền, thuốc hiếm, thuốc trong trường hợp đặc biệt khác.

“Biệt dược gốc độc quyền nên đặt ra hướng đàm phán. Với thuốc biệt dược gốc, thuốc một số đăng ký, thuốc hiếm thì đàm phán giá tốt hơn” – ông Phạm Lương Sơn, Phó Tổng BHXH Việt Nam giải thích.

Bộ trưởng Y tế cũng bày tỏ, mặc dù hiện việc đấu thầu thuốc đã được phân cấp, phân quyền cho các địa phương, nhưng thực tế khi xẩy ra sai phạm về đấu thầu thuốc, vật tư, trang thiết bị tại địa phương thì Bộ Y tế phải giải trình, xin báo cáo để Phó Thủ tướng chia sẻ.

Về đấu thầu trang thiết bị y tế, theo Vụ trưởng Vụ Trang thiết bị y tế, hiện nay thẩm quyền quy định trong đấu thầu trang thiết bị vẫn là Bộ Tài chính. Để gỡ khó, Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến cho rằng, Vụ cần trao đổi với Bộ Tài chính về cách làm xem đấu thầu trang thiết bị y tế như đấu thầu thuốc. “Nên chọn một số nhóm vật tư tiêu hao giống nhau về cấu hình, sử dụng nhiều và không phức tạp để tiến hành đấu thầu trước” – Bộ trưởng nói.

Năm 2018, Bộ sẽ mở rộng danh mục thuốc đấu thầu tập trung cấp quốc gia với khoảng 30 thuốc có số lượng sử dụng lớn. Bộ cũng khẩn trương sửa Thông tư 09 để mở rộng danh mục đấu thầu tập trung cấp quốc gia, cấp địa phương để tổ chức đấu thầu trong năm 2018; Sớm hoàn thành đàm phán giá 8 thuốc biệt dược gốc sử dụng nhiều, sau khi có kết quả sẽ mở rộng thêm khoảng 25 biệt dược gốc. Năm 2018, Bộ cũng sẽ triển khai đàm phán giá đối với 139 thuốc biệt dược gốc hết bản quyền đã có nhiều thuốc generic thay thế. Trường hợp các thuốc này đàm phán giá không thành công sẽ thực hiện đấu thầu rộng rãi với thuốc Nhóm 1.

Thông tư hướng dẫn đấu thầu vật tư, hóa chất theo hướng chia nhóm theo tiêu chí chất lượng để xây dựng kế hoạch theo nhóm tương tự thuốc cũng đang được Bộ Y tế xây dựng. Bộ trưởng đề xuất “Đề nghị Bộ Tài chính, Bộ KH-ĐT, Bộ Tư pháp cho ý kiến về thẩm quyền và phối hợp xây dựng Thông tư hướng dẫn đấu thầu vật tư, hóa chất, thiết bị y tế, tập trung vào việc hướng dẫn phân nhóm để xây dựng kế hoạch lựa chọn nhà thầu (tương tự như thuốc), xây dựng hồ sơ mời thầu”.

Ông Phạm Lương Sơn, BHXH Việt Nam cho rằng, đấu thầu quốc gia bảo đảm giá cả đồng nhất cho cùng một loại vật tư y tế. Hiện nay, BHXH đang đề xuất sáu nhóm đề xuất đấu thầu tập trung quốc gia: thủy tinh thể nhân tạo các loại (năm 2017 thanh toán gần 300 nghìn thủy tinh thể, gần 900 tỷ đồng nhưng giá rất rộng từ 200 nghìn đồng thủy tinh thể nhân cứng đến 28 triệu thủy tinh thể nhân mềm – phải xây dựng nhóm tiêu chí); stent động mạch vành (năm 2017 29573 chiếc trên 1 nghìn tỷ đồng, giá từ 12-16 triệu/stent, stent sinh học trên 200 triệu đồng); giá stent tại thanh hóa khoảng 58 triệu, tại đồng nai 38 triệu 500 nghìn, tại Bắc Giang, 29.400 nghìn đồng/cái cùng loại; khớp nhân tạo, chênh lệch giữa Phú Thọ và Thanh hóa là 58 triệu và 38 triệu…

Đồng tình với các ý kiến thống nhất và một số kiến nghị của các bộ, ngành trong hoàn thiện, khắc phục các khác biệt khi sửa đổi Nghị định 105, Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ đề nghị Bộ Y tế hoàn thiện dự thảo Nghị định, trình Chính phủ vào giữa tháng 4/2018.

Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ cũng cho rằng việc điều chỉnh giá dịch vụ y tế (bước 2 - tính lương vào giá) thời gian qua là hợp lý, bảo đảm kiểm soát lạm phát, tăng trưởng kinh tế và góp phần đổi mới cơ chế hoạt động các cơ sở khám chữa bệnh. Việc điều chỉnh lại giá dịch vụ y tế phải bảo đảm tương xứng, cân đối giữa mức đóng BHYT và phạm vi, quyền lợi được hưởng do Quỹ BHYT chi trả, tuân thủ nguyên tắc đóng-hưởng khi mà từ nay tới năm 2020 Chính phủ chưa có chủ trương tăng mệnh giá BHYT.

Do đó, Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ yêu cầu các bộ, cơ quan: Y tế, Tài chính, BHXH Việt Nam tiếp tục rà soát, cắt giảm những chi phí không cần thiết trên cơ sở tính toán khoa học giữa mức đóng BHYT với quyền lợi, phạm vi được hưởng BHYT và tỉ lệ đồng chi trả khi đi khám chữa bệnh BHYT.

Ngoài ra, các cơ quan cần có cơ chế kiểm soát hiện tượng lạm dụng, lợi dụng kỹ thuật cao, thuốc biệt dược; kiểm soát tốt đấu thầu thuốc, thiết bị y tế, tăng cường y tế dự phòng

Hoàng Hải