Rượu bia "xịn" cũng gây ung thư, luật cần đủ mạnh để phòng chống

06:42' 13/04/2019 (GMT+7)
|

 - Rượu, bia đã được khẳng định là chất gây ung thư, dù là sản phẩm đảm bảo chất lượng chứ không chỉ rượu, bia giả, kém chất lượng. Do vậy, Luật phòng chống tác hại của rượu bia phải bao phủ toàn bộ các sản phẩm rượu bia chứ không chỉ nhằm vào rượu bia kém chất lượng...

Sáng ngày 12/4, Uỷ ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về việc tiếp thu, chỉnh lý dự án Luật Phòng, chống tác hại của rượu, bia.

Chủ nhiệm Uỷ ban Về các vấn đề Xã hội Nguyễn Thuý Anh trình bày Báo cáo Về dự kiến tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự thảo Luật Phòng, chống tác hại của rượu, bia

Trình bày Báo cáo Về dự kiến tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự thảo Luật Phòng, chống tác hại của rượu, bia, Chủ nhiệm Uỷ ban Về các vấn đề Xã hội Nguyễn Thuý Anh cho biết, tại Kỳ họp thứ 6, Quốc hội đã thảo luận ở Tổ và Hội trường về dự án Luật Phòng, chống tác hại của rượu, bia. Cơ bản, các vị đại biểu Quốc hội nhất trí với sự cần thiết, quan điểm xây dựng và một số nội dung lớn của dự án Luật.

Ngay sau Kỳ họp, thực hiện chỉ đạo của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Ủy ban về các vấn đề Xã hội đã phối hợp với Ban soạn thảo, các cơ quan liên quan nghiên cứu, tiếp thu ý kiến của các vị đại biểu Quốc hội, ý kiến của các đối tượng chịu sự tác động, thực hiện khảo sát về việc quản lý rượu, bia và lấy ý kiến đối với dự án Luật tại một số địa phương, đồng thời tổ chức nhiều cuộc tọa đàm chuyên gia về các nội dung lớn của dự thảo Luật.

Về tên gọi của Luật, nhiều ý kiến đại biểu nhất trí với tên gọi là “Luật Phòng, chống tác hại của rượu, bia” và một số ý kiến đề nghị lấy các tên gọi khác như: Luật Phòng, chống tác động có hại và kiểm soát rượu, bia; Luật Phòng, chống tác hại của lạm dụng đồ uống có cồn hoặc Luật Kiểm soát đồ uống có cồn; Luật Phòng, chống tác hại của lạm dụng rượu, bia; Luật Kiểm soát rượu, bia; Luật về rượu, bia; Luật Hạn chế tác hại của rượu, bia; Luật Kiểm soát tác dụng có hại của các chất có cồn; có ý kiến đề nghị nghiên cứu để tên gọi của dự án Luật đảm bảo tính khả thi.

Ủy ban Về các vấn đề Xã hội thấy rằng, các tên gọi sử dụng từ “kiểm soát” hoặc “hạn chế” mới nhấn mạnh đến kiểm soát việc lưu hành, phân phối và kinh doanh sản phẩm mà chưa bao hàm biện pháp thông tin, giáo dục, truyền thông để nâng cao nhận thức và những giải pháp về y tế để hạn chế, giảm thiểu những ảnh hưởng bất lợi của rượu, bia, nhằm từng bước thay đổi hành vi sử dụng rượu, bia có trách nhiệm.

Các tên gọi sử dụng từ “lạm dụng” nhấn mạnh việc điều chỉnh hành vi của người sử dụng rượu, bia ở mức có hại. Bản chất của “lạm dụng” là sử dụng quá mức, quá ngưỡng, với các tên gọi này, một mặt, sẽ tạo ra tâm lý chủ quan của người sử dụng với suy nghĩ chỉ khi lạm dụng mới có tác hại và để đến khi lạm dụng mới phòng, chống thì tính “dự phòng” sẽ không cao; mặt khác, theo Tổ chức Y tế thế giới, không xác định được ngưỡng an toàn trong việc sử dụng rượu, bia.

Chủ nhiệm các vấn đề xã hội Thúy Anh
Chủ nhiệm các vấn đề xã hội Nguyễn Thúy Anh

Bên cạnh đó, nếu sử dụng cụm từ “đồ uống có cồn” trong tên gọi của Luật, tuy mang tính khái quát, bao hàm được cả rượu, bia và các loại đồ uống có cồn khác nhưng cụm từ này lại chưa được sử dụng phổ biến trong xã hội (nhân dân thường nói “uống rượu, bia”, “say rượu, bia” chứ không nói là “uống đồ uống có cồn” và “say đồ uống có cồn”). Hơn nữa, rượu, bia chiếm khoảng 99,7% thị phần đồ uống có cồn tại nước ta, tác hại gây ra đối với sức khỏe và xã hội cũng xuất phát chủ yếu từ rượu, bia.

Từ những lý do trên, Ủy ban về các vấn đề Xã hội đề xuất không sử dụng các từ “lạm dụng” hoặc cụm từ “đồ uống có cồn” trong tên gọi của Luật và đưa ra hai phương án về tên gọi của Luật, một là "Luật Phòng, chống tác hại của rượu, bia" và hai là "Luật Phòng, chống tác động có hại và kiểm soát rượu, bia vì sức khỏe con người."

Về phạm vi điều chỉnh của Luật, một số ý kiến đề nghị sửa biện pháp quản lý việc cung cấp rượu, bia tại khoản 1 Điều 1 thành biện pháp giảm cung cấp, giảm tính sẵn có và giảm tính dễ tiếp cận của rượu, bia; Bổ sung sản xuất, kinh doanh, tiêu thụ rượu bia; biện pháp giảm cung cấp, giảm tác hại của rượu, bia vào phạm vi điều chỉnh.

Một số ý kiến khác đề nghị dự thảo Luật chỉ nên đưa ra các quy định có liên quan đến sức khỏe và thuộc lĩnh vực y tế.

Theo Uỷ ban Về các vấn đề Xã hội, nếu chỉ đưa ra các quy định có liên quan đến sức khỏe và thuộc lĩnh vực y tế mà không đề cập đến các biện pháp ngoài y tế khác nhằm “giảm cung”, “giảm cầu” sẽ không bảo đảm tính toàn diện và hiệu quả trong công tác phòng, chống tác hại của rượu, bia.

Do đó, Chính phủ đề nghị giữ nguyên Điều 1 về phạm vi điều chỉnh của Luật bao gồm 03 biện pháp chính để phòng, chống tác hại của rượu, bia là giảm mức tiêu thụ rượu, bia; quản lý việc cung cấp rượu, bia; giảm tác hại của rượu, bia để bảo đảm tính toàn diện, khái quát.

“Thế giới đã thừa nhận rượu, bia không phải là hàng hóa bình thường vì những tác hại, hệ lụy cả về sức khỏe, xã hội (tai nạn giao thông, mất an ninh trật tự, bạo lực gia đình, tội phạm, đói nghèo…) và kinh tế (phí tổn giải quyết hậu quả, chi tiêu cho rượu, bia) mang tính báo động do việc sử dụng hàng hóa này gây ra. Do đó, tác hại do rượu, bia gây ra không chỉ bởi rượu, bia giả, rượu, bia kém chất lượng mà các sản phẩm rượu, bia bảo đảm chất lượng cũng gây tác hại do chứa cồn là chất gây nghiện, được Tổ chức Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) xếp vào nhóm chất gây ung thư, có tác động lên hầu hết các cơ quan trong cơ thể nên việc sử dụng rượu, bia có nguy cơ gây ra các tác động đối với sức khỏe, xã hội, kinh tế. Do đó, các biện pháp phòng, chống tác hại của rượu, bia không chỉ tập trung vào rượu, bia giả, rượu, bia kém chất lượng mà phải bao phủ đối với tất cả các sản phẩm rượu, bia.” – giải trình tiếp thu chỉnh lý dự án Luật phòng chống tác hại của rượu bia nêu rõ.

Do vậy, các biện pháp quy định trong Luật không phải là các biện pháp kiểm soát thương mại thuần túy mà đều là các giải pháp kiểm soát thương mại theo tiếp cận của y tế công cộng nhằm hạn chế tính sẵn có, dễ tiếp cận và giảm tiêu thụ rượu, bia theo đúng mục tiêu của Luật. Các giải pháp này cũng được Tổ chức y tế thế giới khuyến cáo là hiệu quả và cần thiết.

Toàn cảnh phiên họp
Toàn cảnh phiên họp

Thảo luận tại phiên họp, Trưởng ban Dân nguyện Nguyễn Thanh Hải dẫn chứng số liệu công bố tại hội thảo do Bộ Y tế tổ chức cho biết, “chi phí tiền mua rượu 4 tỷ USD, trong khi xuất khẩu gạo chỉ được 2,41 tỷ USD” và nhấn mạnh, “nếu con số này là đúng thì tình trạng tiêu thụ rượu, bia đã đến mức báo động.”

Để hạn chế việc lạm dụng rượu, bia, Trưởng ban Dân nguyện nhất trí áp dụng đồng bộ cả 4 nhóm giải pháp (giảm cung, giảm cầu, giảm tiếp cận và giảm tác hại), đồng thời đề xuất dự án luật cần đưa ra những quy định, chế tài "mạnh tay" hơn nữa để giảm tác hại của rượu, bia đối với sức khỏe nhân dân.

Một số ý kiến thảo luận đề nghị luật cần có quy định rõ ràng về các hành vi cấm: Cấm ép buộc người khác sử dụng rượu, bia; cấm uống chất có cồn trước và trong khi điều khiển phương tiện giao thông; cấm uống rượu, bia khi tham gia giao thông; cấm quảng cáo, khuyến mại, tài trợ rượu, bia từ 15 độ cồn trở lên dưới mọi hình thức…

Kết luận phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Tòng Thị Phóng đề nghị tiếp tục đưa ra 2 tên gọi trước Quốc hội, giải trình rõ ràng để chọn được tên gọi hợp lý nhất.

Phó Chủ tịch Quốc hội Tòng Thị Phóng cũng khẳng định không nói về thuế tại Luật này mà để Luật Thuế quy định. Về quỹ, đề nghị không lập quỹ và chọn phương án 2 trong báo cáo của Uỷ ban Về các vấn đề Xã hội: “Kinh phí cho hoạt động phòng, chống tác hại của rượu, bia do ngân sách nhà nước bảo đảm theo phân cấp ngân sách hiện hành, được bố trí trong dự toán ngân sách nhà nước hằng năm của các cơ quan, đơn vị được giao nhiệm vụ phòng, chống tác hại rượu, bia.” 

Xuân Hưng

Nội dung:




Giá vàng 9999 tr.đ/lượng

Doji TienPhongBank

Tỷ giá ĐVT:đồng

Loại Mua Bán
BIDV
OCB Kỳ hạn (tháng)