Tháo gỡ 15 điểm tồn tại hạn chế phát triển kinh tế tư nhân

0
0

 - Tiến sĩ Tô Hoài Nam thẳng thắn chỉ ra 15 điểm tồn tại hạn chế tác động không tốt đến phát triển kinh tế tư nhân. Trong đó, đầu tiên phải kể đến là việc chưa tạo được thể chế thu hút nguồn vốn tư nhân theo hình thức đối tác công tư (PPP).

Tại diễn đàn Hợp tác - Liên kết và Phát triển doanh nghiệp khu vực phía Bắc, lần thứ XII, với Chủ đề: “Thúc đẩy thực hiện Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa để bứt phá, phát triển”, Tiến sĩ Tô Hoài Nam, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký VINASME cho biết, trong giai đoạn 2011 – 2020, khu vực kinh tế tư nhân có tốc độ phát triển nhanh hơn các thành phần kinh tế khác, chiếm tỷ trọng cao trong GDP cả nước. Cụ thể, năm 2002 kinh tế tư nhân chiếm 27%, đến năm 2010 đã nâng lên con số 42,96%, năm 2015 chiếm 43,22%.

Kinh tế tư nhân cũng chiếm 30% giá trị tổng sản lượng công nghiệp, gần 80% tổng mức lưu chuyển hàng hóa bán lẻ và dịch vụ, 64% tổng lượng hàng hóa và 100% giá trị sản lượng hàng hóa vận chuyển. Đặc biệt, khu vực kinh tế tư nhân thu hút khoảng gần 85% lực lượng lao động cả nước, hàng năm và tạo ra khoảng trên 1 triệu việc làm cho người lao động. Kinh tế tư nhân góp phần quan trọng vào quá trình tái cấu trúc nền kinh tế, tăng thu nhập cho người dân, đặc biệt là tạo việc làm mới cho những đối tượng bị giảm biên chế hoặc mất việc làm do quá trình tinh giản bộ máy hành chính, cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước hay dịch chuyển lao động từ khu vực nông thôn. 

Tiến sĩ Tô Hoài Nam cũng thẳng thắn chỉ ra 15 điểm tồn tại hạn chế tác động không tốt đến phát triển kinh tế tư nhân. Trong đó, đầu tiên phải kể đến là việc chưa tạo được thể chế thu hút nguồn vốn tư nhân theo hình thức đối tác công tư (PPP). Do thiếu một đạo Luật về PPP để tạo nên một hành lang pháp lý đầy đủ, rõ ràng, nhất quán cho các hoạt động này, nên không tạo được bước đột phá đúng với tiềm năng của nó.

Tiến sĩ Tô Hoài Nam, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký VINASME phát biểu tại diễn đàn

Luật Hỗ trợ DNNVV chậm đi vào thực chất theo đúng nghĩa của nó. Đạo luật này được thiết kế với nhiều công cụ hỗ trợ DNNVV và kinh tế tư nhân rất mạnh mẽ và  được kỳ vọng sẽ làm thay đổi nhanh chóng diện mạo của các DNNVV và kinh tế tư nhân theo hướng tích cực. Tuy nhiên, sau hơn 1 năm thực thi, chủ yếu vẫn mới thực hiện được phần thể chế Luật bằng các nghị định, nghị quyết,  thông tư, quyết định và  tập huấn, tuyên truyền, xây dựng các đề án triển khai chương trình hỗ trợ. Các hoạt động hỗ trợ trực tiếp thì quá hiếm hoi, quy mô nhỏ, tản mát nên tác động đến DNNVV và kinh tế tư nhân không đáng kể.

Theo Tiến sĩ Tô Hoài Nam: “DNNVV và kinh tế tư nhân vẫn yếu thế trong cạnh tranh, trong tiếp cận nguồn lực vật chất so với doanh nghiệp nhà nước và doanh nghiệp FDI. Mặc dù, Luật không thể phát huy tác dụng trong một sớm, một chiều. Nhưng có một thực tế là sự chậm trễ này, vẫn đang là những trở ngại lớn kìm chế lực lượng sản xuất phát triển và đang làm nản lòng DNNVV và kinh tế tư nhân”.

Ưu tiên tháo gỡ giải quyết dứt điểm 15 tồn tại

Tiến sĩ Tô Hoài Nam cũng phân tích các nguyên nhân chính của các tồn tại, hạn chế nêu trên, đồng thời đề xuất về phương hướng phát triển khu vực kinh tế tư nhân trong nước đến năm 2030. Trong đó, Tiến sĩ Tô Hoài Nam đặc biệt nhấn mạnh cần tập trung, ưu tiên tháo gỡ giải quyết dứt điểm 15 tồn tại, hạn chế tác động không tốt đến phát triển kinh tế tư nhân. Việc tháo gỡ cần theo hướng định lượng những mục tiêu, tiêu chí cụ thể phải đạt được cho từng  lĩnh vực  tiến trình cho giai đoạn mỗi giai đoạn là 2 năm, năm giai đoạn trong vòng 10 năm. Phân quyền, giao quyền quyết và tăng cường tránh nhiệm cho người đứng đầu trong lãnh đạo, chỉ đạo lĩnh vực đó. 

Ảnh minh họa

Nhà nước cần tạo lập môi trường cạnh tranh minh bạch, bình đẳng về thực chất không phân biệt loại hình sở hữu và tạo điều kiện thuận lợi để khuyến khích, hỗ trợ các doanh nghiệp tư nhân tham gia thị trường và rút khỏi thị trường phù hợp với quy luật khách quan của kinh tế thị trường, phù hợp với thông lệ và luật pháp quốc tế. Đồng thời, gắn với tiến trình đổi mới thể chế để giải quyết bốn vấn đề chính yếu về thể chế kinh tế cho kinh tế tư nhân là: Sự thiếu đảm bảo các quyền sở hữu tài sản của doanh nghiệp. Tồn tại nhiều rào cản gia nhập thị trường. Trật tự và kỷ luật thị trường phải được đảm bảo và chính sách hỗ trợ kinh tế tư nhân phải căn cứ vào nhu cầu của doanh nghiệp tư nhân là chính.

Xác định phát triển kinh tế tư nhân chính là phát triển công cụ cải thiện đời sống nhân dân, phát triển văn hoá, giáo dục, thực hiện tiến bộ và công bằng xã hội, bảo vệ môi trường; khuyến khích để tăng quy mô của doanh nghiệp tư nhân theo hướng chú trọng về chất lượng và thích ứng với mô hình tăng trưởng mới của nền kinh tế, dựa vào khoa học và công nghệ, đổi mới, sáng tạo cùng nguồn nhân lực chất lượng cao, lợi thế so sánh, cạnh tranh hiệu quả, tham gia sâu vào chuỗi giá trị trong và ngoài nước. Xác định phát triển kinh tế tư nhân là chiến lược lâu dài, nhất quán và xuyên suốt trong mọi hành động của Chính phủ, nó luôn là nhiệm vụ trọng tâm trong chính sách phát triển kinh tế của quốc gia.

15 điểm tồn tại hạn chế tác động không tốt đến phát triển kinh tế tư nhân

1. Chưa tạo được thể chế thu hút nguồn vốn tư nhân theo hình thức đối tác công tư (PPP). Do thiếu một đạo Luật về PPP để tạo nên một hành lang pháp lý đầy đủ, rõ ràng, nhất quán cho các hoạt động này, nên không tạo được bước đột phá đúng với tiềm năng của nó.

2. Hệ thống thông tin về đầu tư sử dụng vốn nhà nước bao gồm cơ sở dữ liệu về các dự án đầu tư công từ nguồn ngân sách nhà nước, hỗ trợ phát triển chính thức ODA, trái phiếu Chính phủ... chưa được triển khai thống nhất trên toàn quốc, chưa đảm bảo được thông tin minh bạch theo yêu cầu, làm hạn chế tính giám sát của toàn xã hội, đồng thời làm hạn chế việc lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư tiềm năng.

3. Chất lượng nguồn nhân lực và đào tạo vẫn yếu kém nhiều mặt, (kể cả các kỹ năng mềm như: ngoại ngữ, tin học và làm việc nhóm...).

4.  Trình độ công nghệ của còn thấp đặc biệt trong khu vực DNNVV, tỷ lệ này là 10% tiên tiến, 38% trung bình, 52% lạc hậu và rất lạc hậu; tỷ lệ sử dụng CN cao khoảng 2% trong tổng số doanh nghiệp vẫn là thấp. Nguồn vốn đầu tư cho đổi mới công nghệ trong doanh nghiệp còn rất thấp, chỉ chiếm khoảng 0,2-0,3% doanh thu.

5. KTTN/DNNVV có xuất phát điểm chậm hơn so với nhiều nước trên thế giới, kể cả các nước trong khu vực, phần lớn còn  “non yếu” trong nhiều lĩnh vực, nhiều ngành thì các chính sách hỗ trợ, thúc đẩy cho hệ thông liên kết kinh doanh, và hệ thống sinh thái khởi nghiệp chậm được hình thành là nhân tố cản trở khu vực KTTN phát triển.

6. Thể chế liên quan đến chuyển đổi mục đích sử dụng đất, tập trung, tích tụ đất đai về cơ bản vẫn còn nhiều hạn chế, vướng mắc...

7. Chưa kiểm soát được thị trường bất động sản.

8. Cơ sở hạn tầng kém, thiếu kết nối, vận tải đa phương thức chưa phát triển (đường sắt, đường sông, đường thủy nội địa chưa được khai thác với đúng với tiềm năng) dẫn đến chi phí logistics của Việt Nam còn rất cao, chiếm tới 18% tỷ trọng GDP, cao gấp hai lần các nền kinh tế phát triển và cao hơn mức bình quân của thế giới( (BQ thế giới 14% GDP). Điều đó làm giảm năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp.

9. Chưa thực thi nghiêm túc Luật Quy hoạch để quy hoạch tổng thể tích hợp nhiều ngành nhiều lĩnh vực .

10. Luật hỗ trợ DNNVV chậm đi vào thực chất theo đúng nghĩa của nó.

11. Kinh doanh quyền lực, doanh nghiệp thân hữu: ở một số lĩnh vực, địa phương doanh nghiệp nào  quan hệ tốt với chính quyền theo nghĩa “thương mại hóa quan hệ” dễ dàng tiếp cận đất, khoáng sản, dự án, các gói thầu công, thuế ... và tăng trưởng rất nhanh, lấn lướt các DNNVV/KTTN  kinh doanh chân chính.

  12. Trong nhiều ngành, lĩnh vực, nhiều cấp tình trạng nhiều cán bộ công chức lợi dụng các kẽ hở của chính sách pháp luật để nhũng nhiễu, gây phiền hà kéo dài thời gian giải quyết công việc để vụ lợi đã gây nhiều bức xúc, gây tốn kém về thời gian và tiền bạc cua doanh nghiệp, làm mất lòng tin của người dân và doanh nghiệp đến mức doanh nghiệp coi “chi tiền ngầm” như là một phần của luật chơi. Đây là rào cản rất lớn với sự nghiệp phát triển kinh tế xã hội của đất nước.

13. Công tác cải cách thủ tục hành chính chưa đồng đều ở các Bộ, ngành và địa phương. Doanh nghiệp vẫn phàn nàn về tình trạng thiếu thông tin nhất là các chính sách mới, quy hoạch, tình trạng "một cửa" nhưng "nhiều khoá" vẫn đang làm khó cho khu vực kinh tế tư nhân.

14.  Hiện nay vẫn chưa có một đề án, hay kế hoạch về đổi mới sáng tạo tầm quốc gia có nét sáng tạo kiểu “mô hình Việt Nam” với mục tiêu tổng thể dài hạn, ngắn hạn, lộ trình và giải pháp để đạt được những mục tiêu đó kèm với những thước đo để đánh giá mức độ đạt được các mục tiêu ở mỗi giai đoạn, thời kỳ để phong trào này được phát triển liên tục và bền vững.

 

Tiến Vinh

 


Ý kiến bạn đọc


Bé trai 10 tuổi là bệnh nhân Covid-19, Việt Nam có 204 ca

(VnMedia) - Tới 6h sáng 31/3, Việt Nam đã ghi nhận thêm 1 trường hợp mắc mới, nâng tổng số bệnh nhân Covid-19 lên con số 204. Đây là một bé trai 10 tuổi...

CNTT là nền tảng cốt lõi để Hà Nam cất cánh

(VnMedia) - Trung tâm điều hành thông minh Hà Nam khai trương vào tháng 3/2020 tiếp tục minh chứng cho những kết quả đáng tự hào của VNPT và Hà Nam trên hành trình số hóa.

Giá vàng thế giới duy trì ở mức cao

(VnMedia) - Mặc dù giảm nhẹ trong phiên giao dịch đêm qua (30/3 - theo giờ Việt Nam), giá vàng tại thị trường New York vẫn duy trì ở mức cao trên 1.620 USD/ounce.

Ngoại hạng Anh sẽ thi đấu trở lại trong “tâm bão” Covid-19!

(VnMedia) - Ban tổ chức giải Ngoại hạng Anh nhiều khả năng sẽ để các đội thi đấu trở lại nhưng trong tình trạng không khán giả, nhằm tránh nguy cơ thiệt hại gần 1 tỷ USD!

Xử lý hình sự hành vi trốn cách ly, khai báo gian dối về dịch Covid-19

(VnMedia) - Đây là một trong những nội dung trong Công văn số 45/TANDTC-PC của Tòa án Nhân dân Tối cao về việc xử lý tội phạm liên quan đến phòng, chống dịch Covid 19.